An article by Magnús Jensson and Áki Ásgeirsson.
Written in February 2011

A musical instrument has three different components: the controller, the sound generator and resonance. The controller component is the instruments user interface and is the area of human interaction. The sound generator is for example a vibrating string, an air column in wind instruments, the membrane of a drum or an electronic oscillator. Resonance is the amplification component, for example the sounding body of string instruments or a loudspeaker.

Note that sometimes the human player becomes himself a part of the instrument, either partially as in the case of brass instruments, where the lips vibrate to produce the sound, or completely as with singers, where the interface, sound production and resonance are all inside the human body. The role of external acoustics is of variable importance, but is in some cases essential for the instrument.

All three parts can be powered by the performer or external sources of energy.

Historically, these components are close together. Ancient instruments are usually self-contained; their interface, sound generators and amplifying bodies are closely connected in space and there is not much distinction between these parts. For example, a string instrument like the guitar or lute has an interface (the strings) which also generates the sound. The strings are connected directly to a resonating body which amplifies the sound. Drums, voices, ancient flutes and horns have the same clear connection of interface, sound generation and amplification.

With further technical improvements, the distinction between these parts has grown apart. One of the most advanced instruments of the 15th-18th centuries was the church organ. It’s components are quite separated, with a unified keyboard interface that is remotely connected to different sets of pipes, providing distinction between the performance and the audible result. One goal of the organ was to imitate, replace or accompany instruments of the ensemble, like was later the case with many synthesizers of the 80’s. Organs where externally powered since in the antiquity.

During the 19th century, many musical instruments went through a technical reconstruction. To meet the increasing size of concert halls, they were made more resonant and with a brighter sound spectrum that could cut through the growing orchestras. Also, 19th century harmony demanded chromatic instruments that could play evenly sounding scales in any key. Non-chromatic, soft, unevenly sounding instruments did not survive.

An instrument like the piano has, like the organ, a clear distinction between interface and sound generation. The keyboard is what concerns the performer, and the mechanics of the string-hitting hammers is not relevant to anyone enjoying the music, it is hidden from view; inside a black box. There is no more visual connection to the strings, only with the interface.

The 20th century electronic instruments continue to make further separations. The Theremin (1920) moves the performer away from the instrument, creating an invisible distance connection. The Ondes Martinot (1928) uses a familiar keyboard interface but adds resonating gongs (and string) to the amplification stage in the speaker cabinet.
The speaker is regarded as the body of the instrument. The speaker is not seen as a separated “neutral” unit. The electric guitar (1931) also uses an amplifier as an indispensable part of the instrument. The power and size of guitar amplifiers and amplification systems has grown considerably over the decades, opening up the possibility for very loud types of music styles performed for a large number of audience. The separation of the amplification component therefore became a prerequisite for the ritual of massive musical events.

Besides using external amplification, MIDI synthesizers usually separate the interface component from the sound generator. A synthesizer controller, usually a keyboard, sends note messages to the sound module which interprets them into musical sound. With MIDI, it is possible to send musical information over long distances in real-time or as a MIDI file to be played by different sound generators.

Since electronic music is mostly made with computers today, a great development has been on new interfaces and controllers. Distribution of music has also shifted from physical objects (vinyl, CD’s / concert amplification) to digital form (mp3, wav / headphones and computer speakers). This combined increases further abstraction of musical material in the creative process, as well as detaching the ‘end-user’ amplification stage. The world’s loudspeakers are now open for the creative musician. Maybe more importantly for the creative development, the world’s computational hardware is interconnected and ready to act as sound controllers and generators.

Listsýningin Hljóðheimar stendur nú yfir í Listasafni Íslands. SLÁTUR tekur þátt í sýningunni með syrpu stuttra fyrirlestra á laugardaginn 16. apríl kl 13:00 og svo tónleikum klukkan 15:00, sama dag.

Dagskrá sýningarinnar er hægt að finna hér: http://www.listasafn.is/

Aðgangseyrir á listasafnið er 500 kr.

Fyrirlestrar 16.apríl kl 13:00-14:30

• Þráinn Hjálmarsson – Umfjöllun um hvernig tónsmíðaaðferðin getur verið afleiða nótnaskriftarinnar. Í því samhengi verður fjallað lauslega um verkin KOSKO [2009] og Sculpture #3 [2011].
• Magnús Jensson – Náttúrutónar
• Jesper Pedersen – “*Reaction time is a factor in this so please pay attention. Answer as quickly as you can*”. A sightseeing tour through different notation systems for conveying musical information in realtime.
• Guðmundur Steinn Gunnarsson – Hreyfinótur-frá klisju til erkitýpu: Frá Jung til Marshall McLuhan eða „Hlutverk endurtekningar og staðla í gerð nótnamyndar.“
• Áki Ásgeirsson – Um verkið 295° frá janúar 2011.  Tæknileg útfærsla og hugmyndir.

Tónleikar 16.apríl kl 15:00-15:45

• Þráinn Hjálmarsson – Koskó
• Páll Ivan Pálsson – Fretfet
• Jesper Pedersen – Amsterdam
• Hallvarður Ásgeirsson – Miniature#6 – Frost
• Guðmundur Steinn Gunnarsson – Kvartett nr. 8
• Áki Ásgeirsson – 295°

Myndir sem tengjast efni fyrirlestranna:

Ríkisútvarp allra landsmanna verðlaunaði verk Guðmunds Steins Gunnarssonar, Mardiposa, að tilefni að afmæli stofnunarinnar. Guðmundur Steinn er stofnmeðlimur S.L.Á.T.U.R. og er sérlega vel að verlaununum kominn.

Áki Ásgeirsson kemur fram á fyrirlestri um myndræn tónverk og gagnvirka nótnaskrift á ráðstefnu um vísindi og tónlist á leikskólum.  Ráðstefnan er haldin í húsnæði HÍ, í Stakkahlíð, milli kl 9:00 og 14:30.
Sjá hér:
http://www.rvk.is/desktopdefault.aspx/6353_view-2366/tabid-3804/6362_read-25099/

Daginn eftir Nýársleika fluttu þeir Frank Aarnink og Fabrice Bony verk eftir Áka Ásgeirsson á listahátíðinni Ferskir Vindar í Garði. 312° voru fluttar í Útskálakirkju viku seinna á sömu hátíð. Dúndur var haldið í höfuðstöðvum SLÁTUR þann 28. jan og daginn eftir fluttu þær Tinna Þorsteinsdóttir og Una Sveinbjarnardóttir verk eftir Pál Ivan Pálsson, Guðmund Stein Gunnarsson og Áka Ásgeirsson á Myrkum Músíkdögum.

Nýárstónleikar S.L.Á.T.U.R.
Laugardaginn 8. janúar kl 20:00 í Listasafni Reykjavíkur, Hafnarhúsinu

Ný verk eftir Sláturmeðlimi – Fengjastrútur leikur á fundna hluti.

Fjölbreytt úrval fundinna hluta eru viðfangsefni Fengjastrúts á Nýárstónleikum Samtaka listrænt ágengra tónsmiða umhverfis Reykjavík að þessu sinni.  Fundnir hlutir hafa verið notaðir í tónlistarlegum tilgangi frá örófi alda, enda eiga flest hefðbundin hljóðfæri rætur í frumstæðum dýraafurðum, s.s. hornum, görnum, beinum, húðum og hárum.  Á tuttugustu öldinni náðu ýmsir nýlegir hljóðgjafar hlutverki hljóðfæra, oft slagverks.  Þessir hlutir eru sjaldnast smíðaðir með þann tilgang að verða efniviður í tónverk en bjóða þó uppá ríkan hljóðheim og nýja nálgun í sköpun og flutningi tónlistarinnar.

Átta tónskáld hafa nú sérstaklega samið ný verk að þessu tilefni.  Verkin eru skrifuð fyrir ýmsa hluti s.s. gosdrykkjadósir, reiðhjól og bremsuskálar.  Tónskáldin eru flest búsett í Reykjavík en þó gefst tónleikagestum tækifæri að heyra verk eftir Kristínu Þóru Haraldsdóttur, sem býr nú í Kaliforníu þar sem hún stundar nám í tónsmíðum og flutningi tilraunatónlistar auk þess að leggja rækt við Javanska þjóðdansa.  Strangt til tekið býr Páll Ivan Pálsson víðsvegar umhverfis Reykjavík en hefur dvalið á austurströnd Íslands undanfarið.  Unnendur listrænt ágengrar tónlistar munu án efa gleðjast að geta barið tónlist Páls eyrum á nýjan leik.  Af Reykvískt búsettu tónskáldunum er Ingi Garðar Erlendsson þeirra ferskarstur.  Hann er nýfluttur frá Hollandi þar sem hann útskrifaðist með meistaragráðu í tónsmíðum.  Þar hefur hann m.a. skrifað verk fyrir 20 píanó, sinfóníuhljómsveit og hið margrómaða Maarten Altena Ensemble.  Nú vinnur Ingi Garðar að verki fyrir 20 harmóníum (sálmareiðhjól) sem verður flutt í Haag nú í janúar.

Fengjastrútur er kammerhópur sem var stofnaður árið 2007. Hópurinn sérhæfir sig í sveigjanleika og einbeitir sér að verkum sem kalla á einkennilegar fyrirspurnir til flytjenda. Þannig er hópurinn vel til þess fallinn að leika sérhæfða nótnaskrift, spila á fundna hluti, nota rödd og líkama, vera í búningum, klifra í reipi eða hvað svo sem tónverkin gætu kallað eftir. Hópurinn hentar því vel til flutnings á tilraunatónlist einkum til dæmis verkum með opinni hljóðfæraskipan eða þar sem flytjendur þurfa að taka þátt í tónlistinni á margvíslegann hátt

Tónleikarnir hefjast stundvíslega klukkan 20:00.  Miðaverð er 1000 krónur.

Síðasta föstudag hvers mánaðar halda SLÁTUR samtökin óformlega tónleika sem nefnast SLÁTURDÚNDUR.

Næsta föstudag (gamlársdag) verður síðasta dúndur ársins 2010. Dúndrið hefst á klukkan 24:00 á Skólavörðuholti en mun svo færast úr stað um miðbæinn. Á þessu sérstæða dúndri verða nokkur verk leikin samtímis og/eða samhliða úr jeppabifreið sem flytur hljóðkerfi og tónskáld/flytjendur sem vinna með sprengihljóð umhverfisins í rauntíma.

Að venju gefst gestum tækifæri að ræða við tónskáldin um tónlistina.

Trompetleikararnir Eiríkur Orri Ólafsson og Jacob Wick halda tónleik í höfuðstöðvum S.L.Á.T.U.R. á Íslandi, sunnukvöldið 12. desember klukkan 21:00.

Báðir hafa þeir fjölmarga fjöruna sopið þegar kemur að hinni dýru list og leiða nú saman lúðra sína í fyrsta sinn norðan sextugustu breiddargráðu.

Ókeypis og opið fyrir alla meðan húsrúm leyfir.

Jacob Wick er trompetleikari sem er búsettur í New York og er afar aktívur í tilraunamennsku ýmiss konar. Hann spilar reglulega með stórsveit Andrew D’Angelo og fæst þar að auki við vídeólist og hljóðlist ýmiss konar.

Eiríkur Orri Ólafsson er trompetleikari sem er búsettur í Utrecht og er afar aktívur í tilraunamennsku ýmiss konar. Hann spilaði einu sinni með stórsveit Samúels Jóns Samúelssonar og fæst þar að auki við matarlyst og tónlist ýmiss konar.

Lítið hefur verið dúndrað undanfarið sökum ýmissa óhjákvæmilegra uppákoma en nú verður bætt úr því. Jóla-Sláturdúndur 2010 verður haldið næsta laugardagskvöld, 4 desember klukkan 20:30 í sal SÁÁ (Efstaleiti 7).

Sláturdúndrin eru mánaðarlegir tónleikar SLÁTUR samtakanna þar sem meðlimir flytja glænýja tónlist í frjálslegu samhengi. Þar eru gjarnan flutt verk fyrir óvenjuleg hljóðfæri, með óvenjulega nótnaskrift, spunaverk, hálfsamin, alsamin eða ofsamin tónlist. Áheyrendum og tónsmiðum gefst gjarnan tækifæri að ræða tónlistina milli atriða.

Ókeypis aðgangur, fjölbreyttur boðstóll og listræn tónlist.